Παπατζήδες στο δωμάτιο...

Βαρουφάκης και Στράτου πόζαραν δίπλα στους πρωταγωνιστές που τους υποδύονται στην ταινία «Ενήλικοι στο Δωμάτιο» του Κώστα Γαβρά.

Ο Μάνος Βουλαρίνος γράφει για τον «κομψό» 

Γιάνη Βαρουφάκη στο κόκκινο χαλί της Βενετίας

Ομολογώ ότι γέλασα με χαιρεκακία καθώς κοίταζα τις φωτογραφίες του Σώρρα των αστών στο κόκκινο χαλί του φεστιβάλ της Βενετίας. Δεν ήταν τόσο ο γυαλιστερός αρχαιοελληνικός μαίανδρος που έλαμπε στο φόρεμα της Δανάης, όσο η πλήρης υποταγή του δήθεν αντικομφορμιστή σελέμπριτι στις στυλιστικές επιταγές των γιορτών της κινηματογραφικής βιομηχανίας, το σοβαρό μαύρο κοστούμι, αλλά και η ίδια η συμμετοχή σε έναν θεσμό ευλογημένο από τις μεγάλες εταιρείες του θεάματος, ήταν άλλη μια αποκάλυψη της αντισυστημικής παπάτζας που πουλάει στους αφελείς ακολούθους του. Το γέλιο μου ξεθύμανε γρήγορα όταν κατάλαβα πως ακριβώς επειδή οι άνθρωποι στους οποίους απευθύνεται είναι αφελείς, ακριβώς επειδή, όπως όλοι οι παπατζήδες, αυτό που ικανοποιεί δεν είναι η λογική αλλά η ψυχολογική ανάγκη, η αποκάλυψη της παπάτζας δεν θα κλονίσει την πίστη όσων τον πιστεύουν ούτε τόσο δα.

Κανένας από το κοινό του δεν θέλει να καταλάβει πως εκεί που διακυβεύονται τα δικά του χρήματα (ως συνδημιουργός της ταινίας η εμπορική της επιτυχία προφανώς δεν του είναι αδιάφορη) η συμμόρφωση του Γιάνη είναι άμεση και απόλυτη. Εκεί που το διακύβευμα ήταν τα χρήματα 10.000.000 ιθαγενών, ο Γιάνης παρίστανε τον αντισυμβατικό γνωρίζοντας πως πάντα υπάρχει κοινό που διψά για τέτοιου είδους παραστάσεις και που ψάχνει παραμύθια, όχι για να ξεχνιέται από τις δυσκολίες της πραγματικότητας αλλά για να την αντικαταστήσει εντελώς. Και η πώληση αυτών των παραμυθιών, το παπατζηλίκι δηλαδή, είναι μια καλή μπίζνα.

Το ότι η ταινία που σκηνοθέτησε ο Κώστας ο Γαβράς είναι ένα ακόμα παπατζηλίκι, δεν χρειάζεται να είναι κανείς ιδιαιτέρως ευφυής για να το καταλάβει. Και δεν μιλάω για την κωμικά ηρωοποιημένη εικόνα του Σώρρα των αστών, ούτε για την παιδική αντίληψη περί καλών Ελλήνων και κακών ξένων ή καλών μαρξιστών και κακών φιλελεύθερων. Μιλάω για κάτι πολύ χειρότερο. Κάτι που όχι απλώς υποψιάζει αλλά αποδεικνύει πως η ταινία Adults in the Room δεν είναι πολλά περισσότερα από μια προσπάθεια αλλοίωσης της πραγματικότητας. Προσπάθεια την οποία εύκολα θα μπορούσα (αν ήθελα να κάνω ένα κακό χωρατό) να περιγράψω ως χοντροκομμένη καθώς από αυτήν έχει κοπεί ο βασικός συνέταιρος του Αλέκση και του Γιάνη κατά τη διάρκεια των γεγονότων που εξιστορεί: ο Πάνος ο Καμμένος.

Τι θα λέγατε για μια ταινία που διαφημίζει ότι αποκαλύπτει την αλήθεια για τα τελευταία χρόνια του Ανδρέα του Παπανδρέου και από την οποία απουσιάζει εντελώς η Μιμή; Τι θα λέγατε για μια ταινία για την κυβέρνηση του Κώστα του Σημίτη από την οποία θα απουσίαζε ο Άκης ο Τσοχατζόπουλος; Τί θα λέγατε για μια ταινία για τη ζωή του Άδωνι από την οποία θα απουσίαζε ο Καρατζαφέρης;

Νομίζω πως θα λέγατε πως πρόκειται για παπατζηλίκι ή αν ήσασταν πιο κομψοί, μπορεί να χρησιμοποιούσατε τη λέξη «εξαπάτηση». Και ειλικρινά δεν βλέπω κανέναν λόγο να μην χρησιμοποιήσετε κάποια από τις δύο λέξεις για το δημιούργημα του Γιάνη και του Κώστα.

Αντιλαμβάνομαι ότι το παραμύθι που θέλουν να φτιάξουν οι δύο δημιουργοί δεν χωράει τον Καμμένο, αλλά δυστυχώς γι’ αυτούς ο καιρός που έχει περάσει είναι πολύ λίγος και όλοι θυμόμαστε πως ο Αλέκσης και ο Γιάνης είχαν έναν συνέταιρο, χωρίς τον οποίο δεν θα υπήρχε ούτε εξουσία, ούτε περήφανη διαπραγμάτευση, ούτε ταινίες, ούτε τίποτα.

Κατα τα λοιπά, πρόκειται για ένα δημιούργημα που σίγουρα θα δω καθώς με ενδιαφέρει πάρα πολύ η άποψη των αριστερών του χαβιαριού που δεν συγχωρούν το ότι δεν τους δόθηκε η δυνατότητα να απολαύσουν το θέαμα της Ελλάδας να τινάζεται στον αέρα καθισμένοι αναπαυτικά στους καναπέδες των παρισινών τους σαλονιών. Όπως με ενδιαφέρει και η άποψη εκείνων που οργίζονται όταν σκέφτονται πόσα ακίνητα θα μπορούσαν να αποκτήσουν με τις, ασφαλείς στις τράπεζες του εξωτερικού, καταθέσεις τους αν η Ελλάδα εγκατέλειπε το Ευρώ.

Αλλά φυσικά θα την δω πειρατικά και δεν θα την πληρώσω ούτε σεντ. Αν επρόκειτο για άλλη ταινία και άλλους δημιουργούς, προφανώς δεν θα το έκανα, αλλά πιστεύω πως ούτε ο Κώστας ο Γαβράς, ούτε ο Γιάνης ο Βαρουφάκης θα ήθελαν να γίνει η ταινία τους ένα προϊόν που υποκύπτει στους κανόνες της ελεύθερης αγοράς. Και είμαι σίγουρος πως ως ασυμβίβαστα αντισυστημικοί δεν θέλουν ένα κοινό υποταγμένο στους κανόνες και τις απαγορεύεσεις που υπαγορεύει ο καπιταλισμός. Στο κάτω κάτω δεν είναι τίποτα παπατζήδες. Και μπράβο τους.

https://www.athensvoice.gr/politics/575773_papatzides-sto-domatio?fbclid=IwAR3j6-1V2TnrRib0xXLnh2_2nUQ48xZZ1dFZ9EFnc1-jBql0589hzH0P_O4

Αποπαίδευση

Από τον Θωμά Αργυρέα

«Το μεγαλύτερο μέρος της σκέψης των περισσοτέρων ανθρώπων είναι ακούσιο, αυτόματο και επαναληπτικό. Δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένα είδος νοητικών παρασίτων και δεν εκπληρώνει κανέναν αληθινό σκοπό.

Για την ακρίβεια, δεν σκέφτεσαι, η σκέψη σού συμβαίνει. Η λέξη «σκέφτομαι» υποδηλώνει βούληση. Υποδηλώνει ότι έχεις κάποιο λόγο στο ζήτημα, ότι υπάρχει επιλογή από τη μεριά σου. Για τους περισσότερους ανθρώπους δεν ισχύει ακόμα αυτό. Η λέξη «σκέφτομαι» είναι εξίσου λανθασμένη με το «χωνεύω» ή «κυκλοφορώ το αίμα μου». Η πέψη συμβαίνει, η κυκλοφορία συμβαίνει, η σκέψη συμβαίνει.

Η φωνή μέσα στο κεφάλι έχει τη δική της ζωή. Οι περισσότεροι άνθρωποι είναι στο έλεος αυτής της φωνής. Κατέχονται από τη σκέψη, από τον νου. Και αφού ο νους εκπαιδεύεται από το παρελθόν με εξαρτητική μάθηση, στη συνέχεια υποχρεώνεσαι να αναπαριστάς το παρελθόν ξανά και ξανά. Ο όρος της ανατολικής φιλοσοφίας γι αυτό είναι κάρμα.»

Από το βιβλίο «Για μια νέα ζωή», Eckhart Tolle, Εκδ. Λιβάνη

Προσπάθησα να ξαναδιαβάσω όσα είχα γράψει τις προάλλες προκειμένου να κάνω διορθώσεις. Φθάνοντας στα μισά της δεύτερης σελίδας ένιωσα δυσφορία. Ανησύχησα μήπως έγραφα δυσνόητα ή βαρετά πράγματα.

Γύρισα στο διαδίκτυο για να διαβάσω ειδήσεις. Μετά από λίγο ξαναγύρισα στο κείμενο. Μια χαρά μου φάνηκε μέχρι τέλους αν και προς το τέλος της τρίτης σελίδας δυσφόρησα ξανά. Και τότε κάτι έλαμψε στην σκέψη μου. Τελικά δεν έφταιγε το κείμενο, ούτε ήταν κακογραμμένο, ούτε εξέφραζε στριφνά συμπεράσματα.

Ήταν απλό. Ο πολύς κόσμος, κι εγώ μαζί του, έχει ξεχάσει την ανάγνωση. Όλοι προπονούμαστε, μέσω διαδικτύου, στις μικρές αφηγήσεις. Δοκιμάστε να διαβάσετε ένα μεγάλο αφήγημα, μεγαλύτερο από 3-4 σελίδες ή μια πολιτική ανάλυση μεγαλύτερη από 5-6 οθόνες. Σημειώστε πού θα σταματήσετε με διάθεση να το παρατήσετε ή πότε θα υπερπηδήσετε το υπόλοιπο του κειμένου για να πάτε στα συμπεράσματα. Θα απογοητευθείτε με αυτό που θα διαπιστώσετε.

Πρόταση: Αν τυχόν, διαβάζοντας μακρά ανάλυση, δυσφορήσατε στην 3η ή 4η παράγραφο τότε τα πράγματα είναι σοβαρά. Κλείστε τον υπολογιστή, πάρτε ένα βιβλίο με έντονο ενδιαφέρον και μην τον ανοίξετε -παρά μόνο για δουλειά-, μέχρι να τελειώσετε το βιβλίο. Από όσα και μόνο θα αισθανθείτε να σας συνδέουν ή να σας έχουν αποξενώσει από το βιβλίο, θα βρείτε και τον τρόπο να πολεμήσετε την αποξένωση.

Όσο κι αν το σκέπτομαι σε ένα συμπέρασμα καταλήγω, τελικά. Ότι ήταν τόσο αναπάντεχα καταστροφική για την παιδεία των λαών η ενασχόληση με το «σερφάρισμα» στο ίντερνετ, με τα έτοιμα τσιτάτα για χώνεψη και με τις ανέπαφες επικοινωνίες -εκ του ασφαλούς- μέσω κοινωνικών δικτύων, που μάλλον μας προέκυψε το διαδίκτυο από χώρος ελευθερίας σε σύστημα μαζικού ελέγχου.

Απογύμνωση από κουλτούρα, λοιπόν, μέσω του αυτοματισμού της απόρριψης μεγάλων κειμένων.

Φανταστείτε το μυαλό ανθρώπων που δεν μπορούν να αλληλεπιδράσουν με κείμενα μεγαλύτερα των εκατό ή διακοσίων λέξεων, τι θα έχει καταφέρει να εμπεδώσει από γνώση και λογική.

Φανταστείτε το μυαλό ανθρώπων που δέχονται καθημερινά έναν καταιγισμό μικρών κειμένων, όπου η καταστροφή μιας συνοικίας από έκρηξη, οι δηλώσεις ενός αθλητικού παράγοντα, το εστιατόριο που επισκέφθηκε την προηγουμένη μια τηλεπερσόνα και η κήρυξη ενός πολέμου, θα διαδέχονται το ένα το άλλο σε λιγότερο από δύο λεπτά.

Φανταστείτε πόσο εύκολα -ελλείψει στοιχειωδών γνώσεων και λογικής- θα γίνεται πιστευτός ο κάθε ηλίθιος που, για να κάνει εντύπωση και να αποκομίσει προσωπικά οφέλη από διαφημίσεις, θα ισχυρίζεται ότι μας ψεκάζουν με αεροπλάνα διαρκώς -γύρευε με τι-, ελέγχουν τον εγκέφαλό μας με χαμηλές συχνότητες, προκαλούν καταστροφικούς σεισμούς στον πλανήτη με ηλεκτρομαγνητισμό, μας αλλοιώνουν διαρκώς το κλίμα, μας εκδικούνται οι Νεφελίμ επειδή στηρίξαμε στο παρελθόν τους Ελ και δεν ξέρω τι άλλο θα κατεβάζει η γκλάβα του καθενός.

Κι ανατριχιάστε ελεύθερα…

Φοβάμαι ειλικρινά, για τον έμμεσο τρόπο που θα ελέγχεται ο κόσμος, στο άμεσο μέλλον και –κυρίως- για τα αποτελέσματα που θα έχει μια τέτοια μέθοδος αυτομάτου ελέγχου. Καιρός να αντισταθούμε στους αυτοματισμούς, μην εγκαταλείποντας τα μεγάλα κείμενα. Κρύβουν γνώση, απαραίτητη για να σκεπτόμαστε ηθελημένα κι όχι σαν να χωνεύουμε γεύμα.

Υ.Γ.: Συγνώμη για το μεγάλο κείμενο, προσπάθησα ειλικρινά να σας τα γράψω με λιγότερες λέξεις.
ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 12, 2017

https://apodyoptes.com/2017/02/12/apopaidefsi-thomas-argyreas/?fbclid=IwAR0Cjxs7L6lFwu5h2g0wtlhlEJj54GlgHpJg_eqVCfUqn6hGcx_YpKW1blA

Η ιδεολογική κυριαρχία της Αριστεράς σε 10 παραδείγματα

Η ιδεολογική κυριαρχία της Αριστεράς 

σε 10 παραδείγματα

Aκούμε συχνά για την ιδεολογική κυριαρχία/ ηγεμονία της Αριστεράς.

Τι ακριβώς είναι; Σε τι βαθμό ισχύει; Υπάρχουν παραδείγματα που την αποδεικνύουν;  Στο άρθρο αυτό παρατίθενται 10 απλά και καθημερινά παραδείγματα, ατάκες και συμπεριφορές, που επιβεβαιώνουν ότι η Αριστερά κατέχει πράγματι την ιδεολογική κυριαρχία στη χώρα.

Ότι δηλαδή, ο δημόσιος διάλογος στην Ελλάδα ελέγχεται στο μεγαλύτερο μέρος του από την Αριστερά, της οποίας η κοσμοθεωρία θεωρείται κοινώς αποδεκτή, ακόμη κι από αριστερούς που δεν αυτοπροσδιορίζονται ως αριστεροί- σαν να κουβαλάν την κοσμοθεωρία αυτή στις «εργοστασιακές τους ρυθμίσεις».

 Πάμε να τα δούμε ένα- ένα:

 1) «Αυτό/η/ο δεν είναι η πραγματική Αριστερά»

 Ατάκα που ξεστομίζεται συχνά, ακόμη και από δεξιούς, κάθε φορά που κάποιος που αυτοπροσδιορίζεται ως αριστερός, τα θαλασσώνει. Η ατάκα αυτή κατά βάθος υποδηλώνει ότι η Αριστερά είναι μια ανώτερη ιδεολογία, ένα μυστικό που διαθέτουν μόνο πάνσοφοι θιβετιανοί μοναχοί, καθώς η παραδοσιακά καταστροφική επίδρασή της, «δεν είναι Αριστερά»!

Παραδείγματα: Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι Αριστερά, γιατί έγινε νεοφιλελεύθερος. Ο Στάλιν δεν είναι Αριστερά, είναι φονιάς εκατομμυρίων αθώων. Οι αναρχικοί που τα σπάνε δεν είναι Αριστερά, είναι βάνδαλοι χωρίς ιδεολογία. Και πάει λέγοντας.

 2) «Αριστερά σημαίνει κοινωνική δικαιοσύνη/ ισότητα/ ανθρωπισμός»

 Σε αντίθεση με κάθε άλλη ιδεολογία η οποία κρίνεται πολιτικά, η Αριστερά κρίνεται στην Ελλάδα ηθικά.

Ο «ιδεολογικός ρατσισμός», σύμπτωμα της πενηνταετούς ηγεμονίας, αποτιμά την Αριστερά όχι στη βάση πολιτικών θέσεων, αλλά άυλων κι υπερβατικών ηθικών αξιωμάτων, λες και οι υπόλοιπες ιδεολογίες θέλουν ας πούμε κοινωνική αδικία, βαρβαρότητα και απανθρωπιά.

3) «Οι άνθρωποι είναι πάνω από τα νούμερα»

 Παραδοξότητα, η οποία συνήθως εκφέρεται από ανθρώπους που αποτελούν οι ίδιοι νούμερα. Απότοκο μιας αντίληψης που λέει ότι «οι αριθμοί είναι νεοφιλελευθερισμός», αγνοεί πχ. ότι έλλειμμα 15% σημαίνει υπερχρέωση της χώρας ή περικοπές, ότι δεν βρέχει λεφτά, ότι το κράτος πρόνοιας υπάρχει στο βαθμό που υπάρχουν έσοδα προερχόμενα από την παραγωγικότητα της οικονομίας, ότι κατάρρευση του τραπεζικού τομέα σημαίνει εξαΰλωση καταθέσεων των πολιτών κ.ο.κ.

 4) «Οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές των Μνημονίων…»

 Αναλύθηκε σε προηγούμενο άρθρο. Η Ελλάδα που κατηγορείται για υπερβολική απελευθέρωση της οικονομίας, είναι η τελευταία χώρα της Δύσης σε οικονομική ελευθερία, μόλις 30 θέσεις πάνω από την τελευταία, τη Βόρεια Κορέα.

5) «Δεν συμφωνώ με τον Τσε Γκεβάρα, αλλά τον σέβομαι γιατί ήταν επαναστάτης»

 Ο σεβάσμιος αυτός επαναστάτης, λατρεύεται στην ημισοσιαλιστική Ελλάδα, παρά το ότι αποτελούσε συνεπή εχθρό της ελευθερίας, της δημοκρατίας, των ομοφυλοφίλων κ.ο.κ., με ατάκες ακραίου μίσους και ολοκληρωτισμού που θυμίζουν ναζιστή.

Ενδεικτικά: «Οι νέοι πρέπει να μάθουν να σκέφτονται σαν μάζα. Είναι εγκληματικό να σκέφτεσαι σαν μονάδα» ή «πρέπει να δώσουμε ένα τέλος στις εφημερίδες. Η επανάσταση δεν μπορεί να ολοκληρωθεί με ελευθερία του Τύπου».

6) Ανοχή στα παραληρηματικά ρατσιστικά ξεσπάσματα εξεχουσών περσόνων της Αριστεράς 

Τι κι αν η Έλενα Ακρίτα μιλά για πειράματα σε ανθρώπους, τι κι αν ο Βαξεβάνης κάνει ομοφοβικά αστειάκια, τι κι αν ο Λάκης Λαζόπουλος συνδέει την αναπηρία με την παράνοια εξαιτίας της καθήλωσης σε μια καρέκλα- η Αριστερά παραμένει αμόλυντη!

Άλλωστε «αυτοί δεν είναι αριστεροί» (βλ. κατηγορία 1), κάτι το οποίο δεν θα ίσχυε αν τις ίδιες δηλώσεις έκαναν δημοφιλείς προσωπικότητες της Δεξιάς.

Εκεί, το μίσος και ο ρατσισμός θα ήταν «προϊόν μιας βάρβαρης ιδεολογίας» κι όχι φυσικά «μια ατυχής δήλωση που δεν πρέπει να γενικεύεται».

7) Αντιμετώπιση της βίας ενός αριστερού σε σχέση με αυτή ενός φασίστα

 Όταν η  Χρυσή Αυγή διέλυσε τους πάγκους των μεταναστών, σύσσωμη η ελληνική κοινωνία (πλην των φασιστών), κατέκρινε τη βίαιη αυτοδικία του πεζοδρομίου. Όταν οι συνδικαλιστές έσπαγαν στο ξύλο καταναλωτές που πήγαιναν να ψωνίσουν στα ανοικτά καταστήματα την Κυριακή ή όταν αριστεροί φοιτητές τραμπούκιζαν καθηγητές πανεπιστημίου πετώντας σκουπίδια στα γραφεία τους, η παράνομη μεν πράξη, ήταν αποτέλεσμα οργής με δίκαια αιτήματα.

8) Αριστερά και Δημοκρατία είναι έννοιες ταυτόσημες

 Στην Ελλάδα επικρατεί η αντίληψη ότι αν είσαι Αριστερός, είσαι αυτομάτως και δημοκράτης. Τι κι αν η ιστορική εμπειρία του σοσιαλισμού έχει δείξει το αντίθετο, τι κι αν ο εμφύλιος ήταν ένοπλη απόπειρα ανατροπής του πολιτεύματος, Αριστερά και Δημοκρατία είναι το ένα και το αυτό. Πάλι καλά που ήρθε ο ΣΥΡΙΖΑ και η πρωτοφανής προσπάθεια ελέγχου και φίμωσης των ΜΜΕ, αρχίζει να κλυδωνίζει αυτή την τόσο βολική αλήθεια.

9) Σχολική εκπαίδευση

 Η σχολική εκπαίδευση έχει έναν προσανατολισμό απόλυτα εναρμονισμένο με το newspeak της Αριστεράς, κάτι που εύκολα διακρίνεται στο μάθημα της λυκειακής έκθεσης. Κάθε μαθητής οποιουδήποτε ελληνικού σχολείου, θα θυμάται ότι η πρώτη λύση σε κάθε πρόβλημα είναι το «κράτος», ότι το «άτομο», το «ιδιωτικό», το «κέρδος» και τα «συμφέροντα» είναι λέξεις αρνητικές, κι ότι ο ανταγωνισμός, η αριστεία και η αξιολόγηση, ήταν έννοιες που έπρεπε να αναφέρονται με μέτρο, χωρίς ιδιαίτερη έμφαση κι επιμονή.

Η σχολική εκπαίδευση συνδράμει στη διαμόρφωση της ακριβώς παρακάτω κατηγορίας.

10) Ποινικοποίηση λέξεων

 Μπορείς άνετα να πεις ότι αυτός που επιβαίνει λαθραία είναι λαθρεπιβάτης, ότι αυτός που εμπορεύεται λαθραία είναι λαθρέμπορος, αλλά είναι ισοδύναμο του φασισμού να πεις λαθρομετανάστη αυτόν που μεταναστεύει λαθραία. Παρά την ετυμολογική ανάλυση που αποδεικνύει ότι το «λαθραίος» προσδιορίζει τη μετανάστευση κι όχι την ανθρώπινη ύπαρξη, η γλωσσική ηγεμονία της Αριστεράς επιβάλλει τους όρους της.

Στην ίδια κλίμακα, λέξεις όπως «κεφάλαιο», «πολυεθνικές», «πλούτος», «ιδιωτικοποίηση», «δημόσια τάξη», «πατρίδα», «καταστολή» θεωρούνται αρνητικές, και πρέπει να εμφανίζονται σε παραλλαγές, πχ «στόχος μας είναι η αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας με κοινωνικό πρόσημο» ή «η καταστολή πρέπει να χρησιμοποιείται ως έσχατη λύση, το βάρος πρέπει να δοθεί στην παιδεία».

Μιχάλης Νταγγίνης

Το αδιέξοδο της υπερπληροφόρησης...

Νηλ Πόστμαν (Neil Postman)

Το παζάρι των τεχνολογιών

«Τον 12ο αιώνα οι Bενεδικτίνοι μοναχοί εφηύραν το μηχανικό ρολόι. Χρειαζόταν αυτό το εργαλείο για την ακριβή ώρα της προσευχής που έπρεπε να κάνουν. Oι μοναχοί, όμως, δεν συνειδητοποίησαν ότι το ρολόι δεν ήταν απλώς ένα μέσο καταγραφής των ωρών, αλλά και ένα μέσο συγχρονισμού των πράξεων των ανθρώπων. Ετσι, λοιπόν, στα μέσα του 14ου αιώνα, το εργαλείο αυτό βγήκε έξω από τα τείχη των μοναστηριών κι έφερε νέα και ακριβή κανονικότητα στη ζωή του εργαζόμενου και του εμπόρου. Tο μηχανικό ρολόι έκανε δυνατή την ιδέα της συστηματικής παραγωγής, των συστηματικών ωρών εργασίας... 

Xωρίς το ρολόι, ο καπιταλισμός θα ήταν αδύνατος. Eδώ βρίσκεται λοιπόν το μεγάλο παράδοξο: το ρολόι εφευρέθηκε από ανθρώπους που ήθελαν να αφοσιωθούν περισσότερο στον Θεό και κατέληξε σε ανθρώπους που ήθελαν να αφοσιωθούν στη συγκέντρωση χρημάτων. H τεχνολογία έχει πάντα απρόβλεπτες επιπτώσεις. Δεν είναι πάντα ξεκάθαρο στην αρχή ποιος θα κερδίσει τι και ποιος θα χάσει τι».

Ο μεγάλος διανοητής της επικοινωνίας, Νηλ Πόστμαν, ήταν πάντα επιφυλακτικός με τις νέες τεχνολογίες. Πιστεύει ότι «κάθε τεχνολογική αλλαγή είναι μια φαουστική διαπραγμάτευση: προστίθεται μια νέα τεχνολογία, και μπαίνει στο περιθώριο μια παλιά. Αυτές οι δύο τεχνολογίες δεν είναι ποτέ ίσες. Mερικές φορές, μια νέα τεχνολογία δημιουργεί περισσότερα απ' όσα καταστρέφει. Άλλες φορές καταστρέφει περισσότερα απ' όσα δημιουργεί. Ποτέ, όμως, δεν είναι μονόπλευρη».

Το πρόβλημα των καιρών μας για τον μεγάλο διανοητή είναι η υπερπληροφόρηση. Ο ίδιος συνήθιζε να κάνει ένα απολαυστικό πείραμα στο πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, όπου ήταν καθηγητής. 

«Γίνεται καλύτερα το πρωί, όταν βλέπω ένα συνάδελφο να εμφανίζεται χωρίς να έχει στα χέρια του ένα αντίτυπο των New York Times», λέει. "Διάβασες τους Times σήμερα", ρωτώ. Aν απαντήσει "όχι", το πείραμα συνεχίζεται. 

"Πρέπει να κοιτάξεις στη σελίδα 23", λέω. "Yπάρχει ένα εκπληκτικό πείραμα μιας μελέτης στο Harvard. Έκαναν μια έρευνα για διαιτητικές τροφές και βρήκαν ότι μια φυσιολογική δίαιτα λειτουργεί καλύτερα αν προστεθούν έξι φορές την ημέρα σοκολατούχα εκλέρ. Φαίνεται ότι υπάρχει ένα ειδικό θρεπτικό συστατικό στα εκλέρ -η ενκομιακή διοξίνη- που μειώνει τις θερμίδες με εκπληκτικό ρυθμό".

» Mια άλλη πιθανή απάντηση που χρησιμοποιώ σε συναδέλφους, οι οποίοι είναι γνωστοί για τον υγιεινό τρόπο ζωής τους είναι η εξής: "Oι νευροφυσιολόγοι στο πανεπιστήμιο της Στουτγκάρδης ανακάλυψαν μια σχέση μεταξύ τρεξίματος και μειωμένης νοημοσύνης. Σε περίοδο πέντε ετών, έλεγξαν περισσότερους από 1.200 ανθρώπους και βρήκαν ότι όσες περισσότερες ώρες έτρεχαν, τόσο μειωνόταν η νοημοσύνη τους. Δεν ξέρουν ακριβώς τον λόγο που γίνεται αυτό, αλλά έτσι είναι"...

»Oι περισσότεροι θα πιστέψουν, ή τουλάχιστον δεν θα αμφισβητήσουν, αυτό που τους λέω. Mερικές φορές θα πουν: "Aλήθεια; Eίναι αυτό δυνατόν;". Mερικές φορές θα ζητήσουν επανάληψη: "Πού είπες ότι έγινε αυτή η έρευνα;". Kάποιες άλλες φορές λένε: "Ξέρεις; Έχω ακούσει κι εγώ κάτι τέτοιο".

» Ένα συμπέρασμα από την έρευνά μου έχει εκφραστεί από τον Τζωρτζ Όργουελ πριν από 50 χρόνια. Παρατήρησε ότι ο μέσος άνθρωπος σήμερα είναι εξίσου αφελής με τον μέσο άνθρωπο του Mεσαίωνα. Τότε οι άνθρωποι πίστευαν άκριτα στην αυθεντία της θρησκείας τους. Σήμερα πιστεύουμε άκριτα στην αυθεντία της επιστήμης. Ο κόσμος μέσα στον οποίο ζούμε, μας είναι εν πολλοίς ακατανόητος. Δεν υπάρχει γεγονός -πραγματικό ή φανταστικό- που θα μας καταπλήξει επί μακρόν, αφού δεν έχουμε μια κατανοητή και λογικά ακόλουθη εικόνα του κόσμου, τέτοια που θα έκανε ένα γεγονός να φαίνεται ως απαράδεκτη αντίφαση. Πιστεύουμε, επειδή δεν υπάρχει λόγος να μην πιστέψουμε... Σ' έναν κόσμο χωρίς πνευματική ή νοητική τάξη, όλα είναι πιστευτά, οτιδήποτε δεν είναι προβλεπτό και κατά συνέπεια οτιδήποτε δεν μας εκπλήσσει.»

Το «πολιτιστικό έιτζ»

«Στον Mεσαίωνα υπήρχε σπάνη πληροφορίας, αλλά η σπανιότητα έκανε την πληροφορία σημαντική και χρήσιμη. Aυτή η κατάσταση αλλάζει στα τέλη του 15ου αιώνα, όταν ο Γουτεμβέργιος μετέτρεψε μια οινοποιητική πρέσα σε τυπογραφική. Kάνοντας αυτό δημιούργησε κάτι που σήμερα ονομάζουμε πληροφοριακή έκρηξη. Σαράντα χρόνια μετά την ανακάλυψη της τυπογραφίας, υπήρχαν τυπογραφικές μηχανές σε 100 πόλεις έξι διαφορετικών κρατών. Πενήντα χρόνια μετά, είχαν τυπωθεί οκτώ εκατομμύρια βιβλία, γεμάτα πληροφορίες που δεν ήταν διαθέσιμες στον μέσο άνθρωπο. Eίναι παραπλανητικό να πιστεύουμε ότι ο υπολογιστής μάς οδήγησε στην εποχή της πληροφορίας. H τυπογραφική μηχανή μάς οδήγησε εκεί, κι από τότε δεν έχουμε απελευθερωθεί απ' αυτή.

» Aυτό όμως που ξεκίνησε ως απελευθερωτικό ρεύμα, μεταλλάχθηκε σε χείμαρρο χάους. Aκούστε τι αντιμετωπίζουμε, αν πάρω ως παράδειγμα τη χώρα μου: στις HΠA (σημ.: το 1996 που ο Πόστμαν έγραφε αυτά) εκδίδονται 11.520 εφημερίδες, 11.556 περιοδικά, υπάρχουν 27.000 καταστήματα που νοικιάζουν βιντεοκασέτες, 362 εκατομμύρια τηλεοπτικές συσκευές και πάνω από 400.000 εκατομμύρια ραδιόφωνα. Kάθε χρόνο εκδίδονται πάνω από 40.000 τίτλοι βιβλίων (300.000 σε όλο τον κόσμο).

» O δεσμός μεταξύ πληροφορίας και δράσης έχει διαρραγεί. H πληροφορία είναι τώρα εμπόρευμα που μπορεί να αγοραστεί και να πουληθεί, να χρησιμοποιηθεί ως μορφή ψυχαγωγίας, ή να φορεθεί ως ένδυμα για να αυξήσει το κύρος κάποιου. H πληροφορία έρχεται αδιάκριτα. Δεν απευθύνεται σε κάποιον συγκεκριμένα. Eίναι ασύνδετη από τη χρησιμότητά της. Έχουμε κορεσθεί από πληροφορία, πνιγόμαστε μέσα σ' αυτή, δεν την ελέγχουμε και δεν ξέρουμε τι να κάνουμε μ' αυτή... 

Tο πληροφοριακό ανοσοποιητικό μας σύστημα δεν δουλεύει πια. Δεν ξέρουμε πώς να φιλτράρουμε αυτή την πλημμύρα πληροφοριών, δεν ξέρουμε πώς να τη μειώσουμε, δεν ξέρουμε πώς να τη χρησιμοποιήσουμε. Πάσχουμε από ένα είδος πολιτιστικού έιτζ.

» Mέσα σ' αυτή την κατάσταση έρχεται και ο υπολογιστής... O υπολογιστής και η πληροφορία του δεν μπορούν να μας απαντήσουν στα θεμελιώδη ερωτήματα, σ' αυτά που πρέπει να απαντήσουμε για να δώσουμε νόημα στη ζωή μας και να την κάνουμε πιο ανθρώπινη. O υπολογιστής δεν μπορεί να μας παράσχει ένα οργανωμένο ηθικό πλαίσιο. Δεν μπορεί να μας πει ποιες ερωτήσεις αξίζει να υποβάλλουμε. Δεν μπορεί να μας προσφέρει τα μέσα να κατανοήσουμε για ποιον λόγο βρισκόμαστε εδώ, ή γιατί πολεμάμε ο ένας τον άλλο, ή γιατί φθίνει τόσο συχνά η ευπρέπεια - ειδικά τώρα που την χρειαζόμαστε περισσότερο. O υπολογιστής, κατά κάποιο τρόπο, είναι ένα εκπληκτικό παιχνίδι που μας αποσπά από όλα εκείνα τα οποία πρέπει να αντιμετωπίσουμε: το πνευματικό κενό, τη γνώση του εαυτού μας, τις χρήσιμες αντιλήψεις για το παρελθόν και το μέλλον μας...».

Πάσχος Μανδραβέλης

Η ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΗ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΗ ΗΓΕΜΟΝΙΑ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ

Η ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΗ ΗΓΕΜΟΝΙΑ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕ ΜΙΑ ΕΡΗΜΟ 

ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΝΟΜΑΣΕ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ

Άρθρο του Marcello Veneziani

Μετάφραση-επιμέλεια: Ιωάννης Αυξεντίου

Άραγε είναι αληθινός ή ψεύτικος ο θρύλος της πολιτισμικής ηγεμονίας της αριστεράς; Τι ήταν και τι απομένει σήμερα από εκείνο το σχέδιο κατάκτησης και πολιτιστικής κυριαρχίας;

Στην αρχή, η πολιτιστική ηγεμονία υπήρξε ένα σχέδιο και μία θεωρία που χάραξε ο Γκράμσι πάνω στην βάση δύο διδασκαλιών: του Λένιν και του Μουσολίνι, μέσω του Τζιοβάνι Τζεντίλε και του Τζουζέπε Μποτάι.

Η βασική θέση είναι γνωστή: η κατάκτηση της πολιτικής και κοινωνικής συναίνεσης περνά διαμέσου της πολιτισμικής κατάκτησης της κοινωνίας. Την δεκαετία του ’50 υπήρχαν στην κοινωνία ισχυρές αντιστάσεις έναντι της αριστερής κουλτούρας, αντιστάσεις που προέρχονταν από την Χριστιανική δομή των κοινωνιών, την δραστηριότητα των χριστιανοδημοκρατικών κομμάτων και, γενικότερα, των παραδοσιακών ηθών που τότε επικρατούσαν, ακόμη και στα μέσα μαζικής ενημέρωσης.

Η μεγάλη στροφή έγινε το ’68: η πολιτισμική ηγεμονία δεν ταυτίζεται πια με το PCI (Ιταλικό Κομμουνιστικό Κόμμα), το οποίο παραμένει ο μεγαλύτερος θιασάρχης, αλλά εξαπλώνεται στο αρχιπέλαγος της ριζοσπαστικής αριστεράς. Αυτή η ηγεμονία γίνεται διεισδυτική, κατακτά τους τρόπους ομιλίας και τα προφίλ, φθάνει στα σχολεία και στα πανεπιστήμια, στον κινηματογράφο και στο θέατρο, διαποτίζει τις τέχνες, τα μέσα ενημέρωσης.

Σε τι συνίσταται η πολιτισμική ηγεμονία; Σε μία κυρίαρχη νοοτροπία που κληρονομεί από τον κομμουνισμό, την αξίωση της αναπόφευκτης Αλήθειας (αυτή είναι η πρόοδος, δεν μπορείτε να αποφύγετε την έκβασή της). Αυτή η νοοτροπία έγινε ιδεολογικός κώδικας και κοινωνική εθιμοτυπία, γνωστή ως ''πολιτική ορθότητα'', μισαλλόδοξη ανεκτικότητα και προοδευτικός καθωσπρεπισμός. Όποιος είναι απ’ έξω πρέπει να αισθάνεται ότι έχει λάθος, πρέπει να δικαιολογηθεί, θεωρείται εκτός τόπου και χρόνου, ένα απομεινάρι του παρελθόντος ή μια παθολογική ανωμαλία. Αλλά ας αφήσουμε κατά μέρος τις καταγγελίες και τις καταδίκες ώστε να θέσουμε το βασικό ερώτημα: αυτή η πολιτιστική ηγεμονία τι παρήγαγε από την άποψη των έργων και της ευφυΐας, τι αποτύπωμα άφησε πάνω στην κουλτούρα, στην κοινωνία και στα άτομα; 

Έχω δυσκολία να θυμηθώ έργα πραγματικά αξιοσημείωτα, τέτοια που να είχαν αντίκτυπο στον πολιτισμό και στην κοινωνία. Και η κριτική γίνεται ακόμη πιο δριμεία, εάν συγκρίνουμε τους δημιουργούς και τα έργα που, σωστά ή λάθος, ταυτίστηκαν με την πολιτισμική ηγεμονία, με τους δημιουργούς και τα έργα που χαρακτήρισαν τον αιώνα. Όλα τα εξαιρετικά δημιουργήματα σε κάθε πεδίο, από την φιλοσοφία στις τέχνες, από την επιστήμη στην λογοτεχνία, δεν περιλαμβάνονται στην πολιτισμική ηγεμονία και συχνά αντιτίθενται. Θα μπορούσα να κάνω ένα μακρύ και λεπτομερή κατάλογο συγγραφέων και έργων έξω από την αριστερή-προοδευτική ιδεολογία ή ακόμη και ενάντια. 

Η πολιτισμική ηγεμονία λειτούργησε ως κυριαρχία και οστρακισμός, αλλά δεν παρήγαγε και προώθησε μεγάλες ιδέες, μεγάλα πνευματικά έργα, μεγάλους συγγραφείς. Αντίθετα, αναδύεται η βάσιμη υπόνοια ότι υπάρχει μία σχέση μεταξύ της πολιτισμικής υποβάθμισης της κοινωνίας μας και της ριζοσπαστικής αριστερής πολιτισμικής ηγεμονίας. Οι πολιτισμικοί κύκλοι, τα λόμπι και οι κυρίαρχες σέχτες των διανοουμένων άφησαν την κοινωνία στο έλεος της ηγεμονίας της υποκουλτούρας. Και ο οργανικός και συλλογικός διανοούμενος παρήγαγε ως αντίδραση και αποτέλεσμα, τον ατομικιστή και αυτιστικό διανοούμενο που δεν επιδρά πάνω στην πραγματικότητα αλλά καταφεύγει στον καταπιεσμένο ναρκισσισμό του.

Αλλά γιατί συνέβη αυτό, μήπως γιατί επικράτησε ένας διανοητικός κλήρος μετρίων ακαδημαϊκών; Το πρόβλημα βρίσκεται στα περιεχόμενα: η πολιτισμική ηγεμονία δεν μετέφερε ιδέες, αξίες και θετικά πρότυπα, αλλά κατάφερε να διαλύσει ιδέες, αξίες και θετικά πρότυπα πάνω στα οποία είναι θεμελιωμένος ο πολιτισμός. Δεν λειτούργησε στο εποικοδομητικό επίπεδο, ναυάγησαν οι ουτοπίες της, ξεκινώντας από τον κομμουνισμό• όμως λειτούργησε στο επίπεδο της καταστροφής. 

Εάν η χειραφέτηση υπήρξε η θεμελιώδης αξία της και η απελευθέρωση το κύριο κριτήριο της, το αποτέλεσμα ήταν μία φοβερή καθημερινή κατεδάφιση πολιτισμικών αξιών και προτύπων συνδεμένων με την οικογένεια, την φύση, την ζωή και την γέννηση, με το θρησκευτικό συναίσθημα και με την μυθική και συμβολική αντίληψη της πραγματικότητας, με τους κοινοτικούς δεσμούς, με τις ταυτότητες και τις ρίζες, με τις αξίες και τις προσωπικές ικανότητες. Κατάφερε να διαλύσει έναν κόσμο, να καταπιέσει και να περιθωριοποιήσει ανταγωνιστικές κουλτούρες, αλλά δεν κατάφερε να γεννήσει νέους κόσμους. Το αποτέλεσμα αυτής της ερημοποίησης είναι ότι δεν υπάρχουν έργα, ιδέες, δημιουργοί που αποτελούν πρότυπα αναφοράς, σημεία εκκίνησης και πηγές γένεσης και αναγέννησης. Η πολιτισμική ηγεμονία λειτούργησε ως διάλυση και όχι ως λύση.

Σήμερα ο κομμουνισμός δεν υπάρχει πια, η αριστερά φαίνεται εξαφανισμένη, αλλά διατηρήθηκε εκείνο το αποπνικτικό κάλυμμα - αν και είναι ένα άδειο κέλυφος - ιδεών, αξιών, έργων και δημιουργών. Το τελικό αποτέλεσμα είναι ότι η πολιτισμική ηγεμονία είναι μία ισχυρή δύναμη με μία αδύναμη σκέψη, ενώ το δένδρο του πολιτισμού μας, με τις ρίζες του, τον χιλιόχρονο κορμό του και τις διακλαδώσεις του στην πραγματική ζωή, είναι μία ισχυρή σκέψη, αλλά με λίγες δυνάμεις προς υπεράσπιση της. Η πρώτη είναι μία εκκλησία με μητρόπολη και έναν ευρύ κλήρο, αλλά χωρίς πια διδασκαλία και θρησκεία. Αντίθετα, η δεύτερη είναι μία δυνατή σκέψη με μία χιλιόχρονη παράδοση, αλλά χωρίς μητροπόλεις και ενορίες…

Έτσι ζούμε έναν ασύμμετρο πόλεμο μεταξύ μιας ισχυρής διαλυτικής δύναμης, και έναν πολιτισμό που ακόμη δεν κατέρρευσε στο πνευματικό επίπεδο, αλλά είναι ανίσχυρος και ηττημένος στο πρακτικό και επικοινωνιακό επίπεδο. Η σημερινή επικράτηση της βαρβαρότητας προέρχεται σε μεγάλο μέρος από αυτή την ανισορροπία μεταξύ μιας ηγεμονικής, αλλά μηδενιστικής κουλτούρας και έναν πολιτισμό που χάνεται ή ήδη χαμένο.

Η αναγέννηση έχει δύο αντιπάλους: την ηγεμονική μηδενιστική κουλτούρα και το μηδενισμό χωρίς κουλτούρα της μαζικής χυδαιότητας.

http://theodotus.blogspot.gr/2015/04/blog-post.html

Η μάχη για την πολιτισμική εξουσία στην εποχή των Τεραμπάιτ (2)

Η μάχη για την πολιτισμική εξουσία 

στην εποχή των Τεραμπάιτ

(Μέρος β΄) 

Όπως αναλύσαμε στο προηγούμενο άρθρο μας, η πολιτισμική εξουσία είναι το σημείο κλειδί που κρίνεται η μάχη για την πολιτική εξουσία.

Πολιτισμική εξουσία, για να κάνουμε ένα αδρό σκαρίφημα, είναι η επιβολή υφερπουσών αντιλήψεων και απόψεων, που επηρεάζει το σύνολο της συμπεριφοράς του ατόμου. Το μέσο που επιτυγχάνεται αυτό είναι ο στυγνός έλεγχος πάνω στην παιδεία, στην εκπαίδευση, στα ΜΜΕ και την τέχνη. Το αποτέλεσμα επιτυγχάνεται μέσα από τις πιο περίπλοκες τεχνικές που δεν είναι δυνατόν να κατανοηθούν με την πρώτη ματιά.

Για παράδειγμα στην Ελλάδα, με όρους της παλιάς πολιτικολογίας, ενώ την πολιτισμική εξουσία την έχει κερδίσει εδώ και είκοσι χρόνια ένας στείρος αριστερισμός, ακριβώς επειδή η ατζέντα του είναι τόσο αποπροσανατολιστική και διφορούμενη, έρχεται να ενισχύσει ένα άκρως στυγνό δεξιό καθεστώς, μία σκληρής, περιχαρακωμένης ελίτ. Δηλαδή, με ένα ακόμα παράδειγμα, ενώ το σύνολο της πολιτισμικής εξουσίας, επικαλείται ένα ισχυρό ουμανισμό για το μεταναστευτικό ζήτημα, η ελίτ εκμεταλλεύεται αυτές τις απόψεις για μία διαφοροποίηση του πληθυσμού, πτώση του επιπέδου συνειδητοποίησης των μαζών και οικονομικό έλεγχο του εργατικού δυναμικού.

Τα παραδείγματα μπορούν να συνεχιστούν σε άπειρα άλλα θέματα. Οι αντιφάσεις που δημιουργούνται είναι η εν δυνάμει αδυναμία του συστήματος.

Συνδυασμός οικολογίας και παγκοσμιοποίησης (μία τραγική αντίφαση, καθώς πώς μπορεί κάποιος που δεν έχει συγκεκριμένο τόπο, να θέλει να προστατεύσει τον τόπο αυτόν;). Συμμαχίες που είναι αδύνατον να κατανοηθούν με την πρώτη ματιά, δηλαδή ταύτιση απόψεων των πλέον αντιφατικών κοινωνικών ομάδων, σοσιαλιστές βιομήχανοι, αναρχικά πλουσιόπαιδα κτλ.

Εδώ έρχεται μία τεχνολογική εξέλιξη που άλλαξε τους όρους του παιχνιδιού και δημιούργησε νέες συνθήκες για κοινωνική ανάπτυξη: Το Διαδίκτυο (Internet).

Κατ' αρχάς το Διαδίκτυο με την αμεσότητά του και την απλοϊκότητα του, έκανε ξεπερασμένες τις παλιές μεθόδους χειραγώγησης. Η τηλεόραση, το ραδιόφωνο, οι εφημερίδες, απειλούνται με αφανισμό, όπως επίσης και η καθεστωτική λογοτεχνία, ο κινηματογράφος και σχεδόν όλες οι μορφές τέχνης. Έδωσε βήμα έκφρασης, που θα το θεωρούσαν αδιανόητο σε άλλες εποχές. Δημιούργησε ένα καινούριο στίβο μάχης για την πολιτισμική εξουσία, που πλέον έπρεπε να ξεκινήσει από την αρχή.

Το σύστημα με την εμπειρία του και τους πόρους του, αρχικά προσπάθησε να εκμεταλλευτεί τη νέα δυνατότητα. Αλλά η προσπάθεια ξεπερνούσε κατά πολύ τις δυνατότητές του. Ξαφνικά βγήκαν στην επιφάνεια όλες οι αντιφάσεις της προηγούμενης κατάστασης, σε βαθμό μάλιστα, που ως ένα βαθμό η ελίτ προσπάθησε να ξεφορτωθεί τα παλιά της στηρίγματα. Από την άκρα δημοκρατικότητα, ακούγονται φωνές για επιβολή και καταστολή. Προσπαθούν να δαιμονοποιήσουν το Διαδίκτυο, είτε με το θέμα-κλειδί της παιδικής πορνογραφίας (που όλο και περισσότερο χρησιμοποιείται για καταστολή και είναι ένα θέμα γενικής αποδοχής) είτε της “πειρατείας”.

Προσωπική μας άποψη είναι ότι πολύ απλά οι προσπάθειες ελέγχου του Διαδικτύου έχουν αποτύχει. Σε λίγο, κατά την πρόβλεψή μας, θα ακουστούν φωνές για κατάργησή του ή περιορισμός της διαθεσιμότητάς του, αλλά το ποτάμι δεν θα μπορεί να αντιστραφεί.

Το Διαδίκτυο ως τεχνολογική εξέλιξη πλέον θα προκαλέσει κάποιες αλυσιδωτές αντιδράσεις:

1.    Αφύπνιση των μαζών.

2.    Έκφραση των μαζών

3.    Αμφισβήτηση του παλαιού συστήματος.

Αλλά κυρίως θα χτυπήσει τη βάση των αξιωμάτων (μύθων) της μέχρι τώρα Δημοκρατίας μας. Ποια η ανάγκη να στέλνει κάθε περιοχή αντιπροσώπους στο κέντρο, όταν υπάρχει η δυνατότητα άμεσης ενημέρωσης και ψήφισης; Ποιος είναι ο λόγος μίας περίπλοκης γραφειοκρατίας, όταν οι τεχνολογικές εξελίξεις την καθιστούν ξεπερασμένη;

Ένας πονοκέφαλος έχει πιάσει του σύγχρονους πολιτικούς διανοητές. Οι όροι που χρησιμοποιούσαν μέχρι τώρα είναι απίστευτα ξεπερασμένοι. Μιλάνε για Κεφάλαιο, όταν η πλέον καπιταλιστική χώρα είναι η πλέον αποβιομηχανοποιημένη και παρόλα αυτά ευημερεί. Μιλάνε για Μ.Μ.Ε. Όταν πλέον το μόνο που υπάρχει είναι το Διαδίκτυο με τη μαζική, ως παλιρροϊκό κύμα, δύναμή του. Οι λύσεις που προτείνονται είναι απίστευτα αναχρονιστικές. Το όραμα της διεθνοποίησης, έχει αντικατασταθεί από την εξιδανίκευση των μικρών, τοπικών κοινωνιών.

Κάποιοι μάλλον προσπαθούν να μειώσουν τα ζητήματα, μήπως και αρχίσουν να καταλαβαίνουν τι συμβαίνει. Αντί οι όροι να βοηθούν στην κατανόηση, η κατανόηση προσαρμόζεται στους όρους, αφήνοντας από έξω τα σημαντικά προς ανάλυση προβλήματα.

Το Διαδίκτυο, με βάση τον κανόνα που ήθελε μία τεχνολογική εξέλιξη να μειώνει το στάδιο ωριμότητας των μαζών, δημιούργησε μία νέα δυναμική για μόρφωση, αφύπνιση και κυρίως κατανόησης του προβλήματος.

Όσο οι άνθρωποι είχαν γίνει έρμαια του φθηνού, ιντερνετικού πορνό, άρχισαν να συνειδητοποιούν από την άλλη την αξία του έρωτα. Οι πιτσιρικάδες κοίταξαν τα βιβλία της ιστορίας του σχολείου και μπήκαν στη διαδικασία να διασταυρώσουν αυτά που προσπαθούσαν να τους μάθουν. Το σύστημα αντεπιτέθηκε με τη Wiki, προσπάθησε να χαλιναγωγήσει τη νέα αφύπνιση, είτε με εσκεμμένη παραπληροφόρηση είτε με γελοιοποίησή της (θεωρίες συνωμοσίας), αλλά η τάση δεν ήταν δυνατόν να ανακοπεί.

Όλα φαίνονται αισιόδοξα, αρκεί να είμαστε έτοιμοι για τη μάχη που έρχεται. Το σύστημα, τρέμει και καταρρέει, βασίζεται πλέον σε στηρίγματα που είναι εύκολα κατανοητά και όλο και περισσότερο αποτυχημένα. 

Και τι μπορούμε να κάνουμε; Είναι το ερώτημα του απλού πολίτη.

Η μάχη κατ' αρχάς είναι προσωπική και λέγεται Παιδεία.

Η μάχη κατά δεύτερον είναι συλλογική και λέγεται Παιδεία.

Σ. Γ.

Η μάχη για την πολιτισμική εξουσία στην εποχή των Τεραμπάιτ (1)

Η μάχη για την πολιτισμική εξουσία 

στην εποχή των Τεραμπάιτ

(Μέρος α΄) 

«Η ποσότητα ατομικής ελευθερίας, που μπορεί να κατακτήσει και να διατηρήσει ένας λαός, εξαρτάται από το βαθμό της πολιτικής του ωριμότητας. 

... Η ωριμότητα των μαζών συνίσταται στην ικανότητά τους να αναγνωρίζουν τα συμφέροντά τους. Αυτό, όμως, προϋποθέτει μια κάποια κατανόηση της παραγωγής και της διανομής των αγαθών. Άρα η ικανότητα ενός λαού να αυτοδιακυβερνάται δημοκρατικά είναι ευθέως ανάλογη με το βαθμό στον οποίο καταλαβαίνει τη δομή και τη λειτουργία του κοινωνικού σώματος στο σύνολό του.

Κάθε τεχνική βελτίωση δημιουργεί μία καινούρια περιπλοκή στον οικονομικό μηχανισμό, προκαλεί την εμφάνιση καινούριων παραγόντων και καινούριων συνδυασμών, που για ένα διάστημα αδυνατούν να συλλάβουν οι μάζες.

...                                

Σε περιόδους διανοητικής ανωριμότητας (των μαζών), μόνο οι δημαγωγοί επικαλούνται την “ανώτερη κριτική ικανότητα του λαού”...».

(Άρθουρ Καίσλερ “Το μηδέν και το άπειρο”)

Ένα πολύ σκληρό κείμενο, παρμένο μέσα από τα λόγια του διαχρονικού ήρωα Ρουμπάσωφ. Ένα κείμενο που με μία προσεκτική ανάγνωση προκαλεί την κατάρρευση όλων των αξιωμάτων μέσα στα οποία έχει βασιστεί η Δημοκρατία μας.

Αξίωμα 1ο: Ο λαός είναι σοφός και όσο περνάν τα χρόνια γίνεται και πιο σοφός.

Υπό το πρίσμα της ιστορικής έρευνας, αν ίσχυε αυτό, θα σήμαινε ότι η ωριμότητα των λαών έχει μία συνεχώς αυξανόμενη τάση. Μπορεί οι ιστορικές εξελίξεις γύρω του να επηρεάσουν την τάση, αλλά αυτή δεν θα παύσει να είναι συνεχώς ανοδική και, κυρίως, ποτέ καθοδική. Είναι έμφυτη μέσα στο σύστημά μας η συνεχόμενη τάση για ανάπτυξη. Κάποιοι στοχαστές  έχουν ονομάσει το φαινόμενο ως την “κοινωνία της ορθοπεταλιάς”, δηλαδή μία κοινωνία που δεν μπορεί να σταματήσει να αναπτύσσεται ή να έχει μία σταθερή πορεία, γιατί απλώς θα καταρρεύσει (όπως ο ποδηλάτης θα πέσει από το ποδήλατο αν σταματήσει να κάνει ορθοπεταλιές).

Πέρα από τις όποιες ψευδαισθήσεις μπορούμε να κρύβουμε κάθε τόσο, ψευδαισθήσεις που συνίστανται στην αναμονή του λαϊκού μηνύματος στις κάλπες, στην ερμηνεία αποτελεσμάτων δυσνόητων με την πρώτη παρατήρηση ή σε δημαγωγικές εκφράσεις “ο λαός δεν κάνει ποτέ λάθος” (ακούγεται συνήθως πριν από τις εκλογές, γιατί μετά κατά κάποιο τρόπο όλοι αναλωνόμαστε στο να καταλάβουμε πως κατάφερε ένας ολόκληρος λαός να ψηφίσει τόσο λάθος), συνεχώς βλέπουμε φαινόμενα πνευματικής ανωριμότητας από ολόκληρες κοινωνικές ομάδες.

Στην Ελλάδα χαρακτηριστική είναι η στάση ολόκληρων συντεχνιακών ομάδων, που απαιτούν όλο και περισσότερα όλο και πιο παρασιτικά συνολικά από το κοινωνικό σύνολο. Κατά αντιστοιχία, δεν σας θυμίζουν ένα κακομαθημένο μωρό που μόνο ζητάει από τη μαμά του; Για ποια ωριμότητα μιλάμε; Που συνίσταται αυτή η ωριμότητα, πέρα από μία μεταφυσική πίστη;

Αλλά αν ακολουθούσαμε το αξίωμα, θα σήμαινε ότι σταδιακά προχωρούμε σε κοινωνίες διανοητικά υπερανθρώπων με υψηλό επίπεδο συνειδητοποίησης. Χρειάζεται, αγαπητέ αναγνώστη, να αποδείξω ότι η άποψη αυτή δεν ισχύει;

Καινούριες τεχνολογικές εξελίξεις, που όσο πιο ισχυρές είναι, τόσο περισσότερο δημιουργούν ένα τεράστιο παιδευτικό κενό στις μάζες που πρέπει να καλυφθεί σιγά-σιγά και επώδυνα, πολλές φορές. Το ίντερνετ, δεν δημιούργησε μία ολόκληρη στρατιά από σύγχρονους πρακτικά αναλφάβητους, που ουσιαστικά έπρεπε να εκπαιδευτούν από την αρχή; Η χρήση του υπολογιστή; Η παγκοσμιοποίηση, δεν άλλαξε το παιχνίδι σε τέτοιο βαθμό, ώστε οι μάζες να χάσουν την ικανότητα ταξικής ή προσωπικής τοποθέτησης μέσα στο σύστημα;

Αξίωμα 2ο: Στη Δημοκρατία μας όλοι είναι ισότιμοι, ισόνομοι και τελικά ίσοι. Όλοι έχουν το δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι.

Το αξίωμα αυτό είναι και το πιο επικίνδυνο. Κατ' αρχάς τοποθετεί όλους τους πολίτες στο ίδιο επίπεδο κατά την ψηφοφορία, παρέχοντάς τους τη ψευδαίσθηση ότι η ισότητα αυτή μεταφέρεται και στην εκλογή (όλοι μπορούν να εκλεγούν). Μειώνει την ικανότητα των πραγματικά συνειδητοποιημένων ομάδων ή ατόμων να επηρεάσουν τις καταστάσεις, αλλά παράλληλα σβήνεται και η όποια δυνατότητα για μία δημοκρατική αλλαγή.

Ένας “ανώριμος” πολίτης, δηλαδή λιγότερα κοινωνικά συνειδητοποιημένος, αμόρφωτος, χωρίς καμία γνώση του σύγχρονου συστήματος, τοποθετείται ως εκλογέας στην ίδια ακριβώς θέση με κάποιον που βρίσκεται σε υψηλότερα στάδια ωρίμανσης. Ποια είναι τα κριτήρια τελικά για το δικαίωμα ψήφου; Η σοφία του λαού; Η ωριμότητά του;

Για να αποφευχθούν οι οποιεσδήποτε αντιρρήσεις το σύστημα εφηύρε δύο συμπληρωματικά αξιώματα:

1. Όλοι μπορούν να εκλεγούν και άρα τα πλέον ώριμα κομμάτια του πληθυσμού, μπορούν να επηρεάσουν μεγαλύτερα κομμάτια του λαού, περισσότερο από όσο φαινομενικά τους δίνει ως δυνατότητα η ψήφος τους.

Το ερώτημα που τίθεται είναι το πως ακριβώς μπορεί να γίνει αυτό; Τα έξοδα για ένα προεκλογικό αγώνα, είναι απίστευτα υψηλά και ακόμα και αν θεωρήσουμε ότι κάποιος διαθέτει τους πόρους, πως θα επηρεάσει τις μάζες χωρίς τη βοήθεια των Μ.Μ.Ε. Πράγμα που σημαίνει ότι πρέπει να γίνουν κάποιες ad hoc υποχωρήσεις και συμβιβασμοί, πριν τη χρήση του δικαιώματος του εκλέγεσθαι.

2. Υπάρχει μία εν τω βάθει σοφία στο λαό. Η λεγόμενη θυμοσοφία, πείρα, λαϊκή τέχνη, λαϊκή γνώση.

Εδώ πρόκειται για έναν από τους μεγαλύτερους μύθους, που το σύστημα καλλιεργεί εντέχνως. Ξαφνικά μαθαίνουμε ότι το θέατρο σκιών και ο Καραγκιόζης, εκφράζει μία καταπληκτική σοφία, που εκπλήσσει τους διανοούμενους με την αμεσότητά του. Το γεγονός ότι η αμεσότητά του προέρχεται από μία καταπληκτική απλοϊκότητα, προτυποποίηση ενός τελείως πεζού τρόπου ζωής (“να φάμε, να πιούμε και νηστικοί να κοιμηθούμε”) και η πλήρης απαξίωση οποιασδήποτε πνευματικής αναζήτησης, αποσιωπάται και μάλιστα πολλές φορές χρησιμοποιείται και ως σημείο υπεροχής.

Ας συνοψίσουμε λίγο τα συμπεράσματα για να μην χαθούμε σε λαβύρινθους συλλογιστικής.

Η Δημοκρατία μας βασίζεται σε αξιώματα τα οποία δεν έχουν καμία λογική βάση. Προβάλλει αξίες που χειραγωγούν και εμποδίζουν την συνειδητοποίηση των μαζών, μέσα από την έντεχνη καλλιέργεια και αξιοποίηση του εφησυχασμού των μαζών σε μία κατάσταση συνεχούς μακαριότητας.

Εκεί που κολλάνε όλες οι αναλύσεις, είναι το σημείο της ανάλυσης του ποιο είναι τελικά αυτό το σύστημα, ποια είναι η συνωμοσία.

Ας ξεκαθαρίσουμε συνωμοσία δεν υπάρχει ούτε υπήρχε και ποτέ. Η ιστορία είναι μία συνεχής διαμάχη μεταξύ μίας ελίτ που προσπαθεί να διατηρήσει τα προνόμιά της και των μαζών που συνεχώς αφυπνίζονται. Μέσα στη διαμάχη υπάρχει η γέννα της ιστορίας είτε ως κοινωνικά κινήματα (υλιστική θεωρία) είτε ως ξεχωριστών ατόμων που αλλάζουν τις συνθήκες (ντετερμινιστική θεωρία).

Η συγκεκριμένη μορφή Δημοκρατίας, είναι ένα μεγάλο επίτευγμα μίας άκρως συνειδητοποιημένης ελίτ, που εκμεταλλεύεται τις καινούριες τεχνολογικές εξελίξεις σε μία άκρως χειραγωγήσιμη και αμόρφωτη μάζα.

Το πρόβλημα του συστήματος σήμερα είναι ότι η τεχνολογική εξέλιξη που ήρθε και λέγεται ίντερνετ, διακυβεύει όλη τη δομή της διαμάχης και απειλεί ακριβώς τα θεμέλια αυτών που ως τώρα τα θεωρούσαμε ως δεδομένα και κυρίως τον έλεγχο της πολιτισμικής εξουσίας. 

Σ. Γ.